Wees niet bang van de blauwe walvis – samen kunnen we hem aan

Child Focus Nieuws

04-05-2017

Wees niet bang van de blauwe walvis – samen kunnen we hem aan

De Blue Whale Challenge

Uitdagingen zijn van alle tijden

Van het ruilen van schelpjes op het strand over flippo’s verzamelen en ‘waarheid durven of doen’: kinderen en jongeren zijn altijd geïnteresseerd geweest in uitdagingen en onderlinge competities. De opkomst van het internet en sociale media heeft dat alleen maar versterkt en bracht fenomenen de Ice-bucket challenge en de Pokémon-Go hype met zich mee. Maar niet elke uitdaging is zo onschuldig.

De ‘Salt & Ice challenge’ , waarbij men een ijsblokje houdt tegen een met zout ingesmeerd lichaamsdeel, is daar een goed voorbeeld van. De combinatie van zout en ijs creëert al snel derdegraads brandwonden.

Heel recent kwam er een nieuwe geruchtenmolen op gang. Deze keer over de zogenaamde ‘Blue Whale Challenge’. In Rusland zouden duizenden jongeren in de ban zijn van het spel, dat via een reeks uitdagingen, zoals diverse vormen van zelfverminking,  over een periode van 50 dagen of stappen aanzet tot zelfdoding. Meer dan 130 Russische tieners zouden zelfmoord gepleegd hebben. En het spel zou zich nu een weg doorheen Europa aan het banen zijn…

Fake news

Na research bleek het gaan over een hoax (een broodje-aapverhaal). Fake news, dus. De verhalen uit Rusland met de honderden slachtoffers kloppen niet. Het ging gewoonweg over een sensatiezoekend en vals artikel. Maar het was te laat om de verdere verspreiding van BWC tegen te gaan.

Het nieuws ging rond als een lopend vuurtje via vele kanalen en zorgde voor veel vragen van ongeruste ouders. In Engeland waarschuwde de politie over het spel, dat zou kunnen leiden tot zelfverminking en/of zelfmoord. Verschillende gelijkaardige statements verschenen later in Frankrijk, Luxemburg en Oostenrijk.

Maar wel reëel gevaar

Wat initieel een hoax was werd zo een reële bedreiging voor kinderen en tieners, ook in België.

De globale paniek en hype die momenteel rond BWC hangt, kan jongeren effectief aanzetten tot zelfverminking. Zeker kwetsbare jongeren die reeds kampen met gebrek aan zelfvertrouwen en depressieve gedachten zouden hier vatbaar voor zijn.  Dit maakt het niet makkelijk voor preventiemedewerkers op verschillende niveaus, aangezien ruchtbaarheid geven aan het fenomeen net datgene is dat de BWC een reëel gevaar maakte terwijl het initieel om valse berichtgeving ging.

Wat te doen?

Hoax of niet, het is belangrijk om alert te zijn en te weten hoe het aan te pakken.

Let op signalen die kunnen wijzen op zelfdestructief gedrag: plotse gedragsveranderingen, zich terugtrekken, plots vroeg opstaan of ’s nachts wakker blijven, of signalen van automutilatie: onverklaarbare verwondingen, of nog het lichaam angstvallig bedekt houden…

Denk je dat een jongere op één of andere manier in contact komt met een mogelijk gevaarlijke uitdaging (zoals de BWC) op het internet, dan geven we alvast een aantal tips:

  1. in het algemeen: toon interesse in de leefwereld van de jongere, ook online. Op deze manier kan je makkelijker het gesprek aangaan;
  2. hoor je ervan, sla dan niet meteen in paniek. Draag je eigen angsten en ongerustheden niet over op de jongere maar bespreek het rustig.
  3. luister zonder te oordelen naar het verhaal van de jongere. Toon begrip. Jongeren die hierin meegaan zijn (vaak) jongeren die niet goed in hun vel zitten
  4. bespreek het fenomeen, leg hen beter uit wat het is en wijs hen op het manipulatieve karakter van het spel. Net zoals jongeren in de challenge gepraat worden, kunnen ze er ook worden uitgepraat.
  5. geef de jongere perspectieven, laat hem of haar weten er niet alleen voor te staan en bekijk geduldig alle mogelijkheden. Zeg hen dat ze ten allen tijde uit het spel kunnen stappen en help hen daar ook bij. Ook al voelen ze zich ‘gedwongen’ om ermee door te gaan, ze zullen zich beter voelen als ze eruit stappen. Niemand kan hen tegenhouden of kwaad doen hiervoor.
  6. wijs de jongere op het belang er niet alleen mee te blijven zitten. Help hem/haar op zoek gaan naar een vertrouwenspersoon; Jij kan dit zijn maar soms is iemand anders beter (leerkrachten, arts, ouder, familielid, jeugdleider, ….)
  7. dien altijd klacht in bij de lokale politie. Jongeren aanzetten tot zelfverminking en/of zelfdoding is uiteraard een strafbaar feit. Slechts als de politie er weet van heeft kan er opgetreden worden.

Afbeeldingsresultaat voor 1813 zelfmoordlijnWie met vragen zit over zelfdoding, kan terecht bij de Zelfmoordlijn op het gratis nummer 1813 en op de site www.zelfmoord1813.be of www.preventionsuicide.be

Zit je met verdere vragen over online uitdagingen, contacteer dan Child Focus via het gratis nummer 116000 (24u op 24, 7 dagen op 7).

 

 

© 2015 Child Focus | Houba - de Strooperlaan 292 | B-1020 Brussel | BE19 3101 2229 9912