"Waarom bekommert Child Focus zich om het lot van kinderen van IS-strijders?"

Child Focus Nieuws

27-12-2018

"Waarom bekommert Child Focus zich om het lot van kinderen van IS-strijders?"

Het vonnis van de kort gedingrechter, dat stelt dat België er alles aan moet doen om zes Belgische kinderen en hun twee moeders van Syrië terug te halen naar ons land, is veelbesproken.
Sommige mensen uiten hun afkeer in erg scherpe of ranzige bewoordingen. Daarnaast wordt er jammer genoeg inhoudelijk soms onjuist of onvolledig over gecommuniceerd. Om die reden heeft Child Focus besloten om zelf duidelijk en volledig te communiceren over deze situatie.
Waarom bekommert Child Focus zich om het lot van kinderen van IS-strijders
Toen de eerste Belgische jongeren in 2013 naar Syrië vertrokken, deden de ouders van minderjarigen aangifte bij Child Focus. De verdwijning van hun zoon of dochter naar een oorlogsgebied was voor hen bijzonder pijnlijk. Voor ons waren die kinderen weglopers in een moeilijke situatie. Welbewust van de risico’s, werkte en werkt Child Focus bij die zaken transparant samen met de veiligheids- en inlichtingendiensten.
De jaren erna zagen we IS-strijders met hun kinderen naar Syrië vertrekken. Sommigen vertrokken als koppel. Andere, meestal mannelijke strijders, ontvoerden hun kind(eren) tegen de wil in van de andere ouder. Naarmate de toestand in Syrië escaleerde, was er steeds meer sprake van internationale kinderontvoeringen. Dat is een situatie waarbij een ouder zijn of haar kind meeneemt naar het buitenland zonder toestemming en/of medeweten van de andere ouder.
Naar schatting 150 Belgische minderjarigen, onder wie ter plaatse geboren kinderen, bevinden zich momenteel ‘ergens’ in Irak of Syrië. Soms in door Koerden gerunde vluchtelingenkampen. Van circa 90 procent is niet bekend waar ze precies verblijven. De kinderen zijn erg jong, drie vierde is jonger dan zes. Onder hen een aantal wezen, waarvan beide ouders overleden zijn. Anderen zijn nog in het bijzijn van één ouder, meestal de moeder, omdat de andere ouder gesneuveld is of anderszins afwezig. Een twintigtal ouders of grootouders vroeg Child Focus zich over de zaak van hun kind(eren) of kleinkind(eren), te ontfermen. We negeren die vraag niet.
Daarnaast is er het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind. Dat is trouwens net zoals het Verdrag voor de Rechten van de Mens, bindend. Het Kinderrechtenverdrag is kristalhelder: de Belgische staat heeft de plicht om haar minderjarige onderdanen te beschermen tegen geweld en verwaarlozing, ook als het gaat om situaties die door hun ouders zelf veroorzaakt zijn. Ook in geval van oorlog. Het is duidelijk dat dat onmogelijk is zolang de kinderen ter plaatse blijven, vandaar de absolute verplichting om hen terug te halen.
Het profiel en de vroegere gedragingen van de twee betrokken moeders wekt natuurlijk weinig sympathie, maar dat mag ons niet afleiden van de essentie: het belang van de kinderen. Child Focus is er voor iedereen, zonder oordeel of onderscheid. Het gaat om onschuldige kinderen die in geen geval verantwoordelijk gehouden mogen worden voor de fouten van hun ouders.
Misvatting 1: “De beslissing dat België deze kinderen moet terughalen en de steun van Child Focus zijn politiek gekleurd”
De regering besliste al eind 2017 dat de kinderen (tot 10 jaar) welkom zijn in ons land. Alleen werd geen methode uitgewerkt om die terugkeer te bewerkstelligen. De boodschap dat de kinderen zich bij een Belgische consulaire post moeten aanmelden is evident onzinnig, zolang zij de facto in de kampen of elders in een conflictzone vastzitten.
Onze grootste zorg is om deze kinderen veilig terug in België te krijgen. De situatie ter plaatse verslechtert elke dag. In de kampen is er een groot gebrek aan hygiëne, voedsel, medicijnen en drinkbaar water zijn schaars en er zijn aanwijzingen van ziektes als tuberculose. Bovendien bestaat het risico dat de situatie terug explosief kan worden nu de VS hebben aangekondigd dat ze zich zullen terugtrekken uit Syrië. Een aantal kinderen zal sterven indien deze situatie te lang aansleept. De vraag is dus niet: is ons land bereid de kinderen te redden? De vraag is: zijn we bereid hen te laten sterven?
Als de kinderen terug zijn, is kwalitatieve begeleiding cruciaal. Ze werden geconfronteerd met geweld en zijn misschien getraumatiseerd door de oorlog. Samenwerking tussen de veiligheidsdiensten en welzijnsactoren is hierbij cruciaal. De Belgische jeugdzorg heeft ervaring met getraumatiseerde kinderen, ex-kindsoldaten en vluchtelingenkinderen die veel geweld hebben gezien en meegemaakt. We zijn ervan overtuigd dat we in België voldoende middelen en instrumenten hebben om deze kinderen een veilige toekomst te bieden.
Child Focus pleit voor de uitvoering van het plan waarbij alle betrokken actoren, federaal of op het niveau van de gemeenschappen, diplomatie, gerecht, inlichtingendiensten, welzijn etc. de handen in elkaar slaan om naast de terugkeer ook de opvang en begeleiding op maat van elk kind te garanderen. Nu reeds zijn tal van hulpverleningsdiensten bereid bij te dragen.
Misvatting 2: “Deze kinderen vormen een gevaar voor onze samenleving”
In oktober reisde een groep bestaande uit psychologen en dokters naar twee door Koerden beheerde Syrische vluchtelingenkampen. Deze groep stond onder leiding van Gerrit Loots, professor Psychologie aan de VUB en kindertherapeut. De groep ontmoette en onderzocht ook de zes kinderen die volgens de rechtbank in Brussel terug naar België gehaald moeten worden. “We hadden zwaar getraumatiseerde kinderen verwacht, maar dat was absoluut niet het geval”, vertelde hij aan VRT NWS. Professor Loots heeft ervaring met kindsoldaten in Oeganda, Congo en Colombia. Samen met zijn team onderzocht hij de cognitieve, motorische en taalontwikkeling én het psychologisch welzijn van vijftien kinderen van IS-strijders. Hij stelt dat het absoluut ongegrond is om te stellen dat deze kinderen tikkende tijdbommen zijn. “Let op: ik wil niet veralgemenen. Het gaat hier om de kinderen in de kampen die ik bezocht heb, tot zes jaar oud. Oudere kinderen die door IS zijn opgeleid om te moorden, zijn een ander verhaal.”
Hierbij komen we aan een ander cruciaal punt in dit verhaal: nuance. Child Focus is niet van mening dat alle kinderen van Belgische IS-strijders blindelings teruggehaald moeten worden. Elke situatie, elk kind, moet apart bekeken, beoordeeld en individueel begeleid worden.
Misvatting 3: de term IS-kinderen
Een label opgeplakt krijgen, werkt stigmatiserend. Omdat Child Focus steeds het welzijn van het kind centraal stelt, zien we ons genoodzaakt om pers en politici ook in dit thema attent te maken op hun woordgebruik. De term IS-kinderen is stigmatiserend en ontmenselijkt. Het gaat om kinderen en zij verdienen een waardige plaats in dit publiek debat.

© 2015 Child Focus | Houba - de Strooperlaan 292 | B-1020 Brussel | BE19 3101 2229 9912