VerdwijningenInternationale kinderontvoeringen door oudersProfessionals

Wat is een internationale kinderontvoering?

We spreken van een internationale kinderontvoering wanneer een ouder zijn kind(eren) meeneemt naar het buitenland zonder de toestemming van de andere ouder met als voorwaarde dat:

  • De achterblijvende ouder ouderlijk gezag had op het moment van de ontvoering;
  • de achterblijvende ouder dit recht ook daadwerkelijk uitoefende;
  • het kind minderjarig is

Aantal in België

Child Focus behandelt jaarlijks ongeveer 400 dossiers van internationale kinderontvoering:

  • in ongeveer 2/3 van de gevallen gaat het om effectieve ontvoering;
  • in ongeveer 1/3 van de gevallen gaat het om preventieve dossiers. Hierbij contacteert een ouder Child Focus uit vrees dat zijn kind zal ontvoerd worden door de andere ouder.

Merkbare cijfers:

  • Jaarlijks zijn zo’n 900 kinderen betrokken bij dit soort dossiers.
  • Er is geen verschil tussen het aantal jongens of meisjes.
  • De duurtijd van deze dossiers stijgt alsmaar meer. Het wordt steeds moeilijker om een oplossing te vinden voor dit soort dossiers en de gerechtelijke procedures worden ook verlengd.
  • De gemiddelde leeftijd van een ontvoerd kind is 6 jaar.
  • 75% van de ontvoerde kinderen is jonger dan 10 jaar.
  • 20% van de ontvoerde kinderen is jonger dan 2 jaar.
  • In bijna 3/4 van de gevallen ontvoert de moeder haar kind. De vader is in ¼ van de gevallen de ontvoerende ouder. Elk jaar zijn er ook enkele gevallen waarbij een derde (bv. familielid) de kinderen ontvoert.
  • Bijna 2/3 van de effectieve internationale ontvoeringen vindt plaats binnen Europa.
  • Noord-Afrikaanse landen rond de Middellandse Zee zijn de populairste bestemmingslanden bij louter de vrees voor een internationale kinderontvoering.

 

Rol van Child Focus

Child Focus werkt in het belang van het kind en tracht het contact tussen het ontvoerde kind en de achterblijvende ouder zo snel mogelijk te herstellen. Dit is een fundamenteel recht van elk kind, vastgelegd in het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind. Daarnaast kan Child Focus ouders bijstaan om hun ontvoerde kind terug te brengen naar het land waar ze voor de ontvoering thuis waren.

Child Focus tracht ouders te helpen om een onderling akkoord te vinden voor hun conflict. Hierbij kan een bemiddelaar helpen. Het gebeurt ook dat ouders zelf of met de hulp van hun advocaten, familieleden of welzijnswerkers tot een akkoord komen. Ouders kunnen terecht bij het Pre-Mediation Bureau voor een internationale familiebemiddeling.

Wanneer bemiddeling niet lukt, kunnen ouders een procedure starten om de terugkeer van hun kind te bekomen. Hiervoor bestaan internationale verdragen tussen België en andere verdragslanden. Het Kinderontvoeringsverdrag van Den Haag is het vaakst gebruikt instrument van internationaal privaatrecht. Dit wordt binnen de Europese Unie (behalve Denemarken) verder aangevuld met de Verordening (EC) N°2201/2003.

Als een kind wordt ontvoerd naar een land dat geen verdrag heeft onderschreven, worden ouders doorverwezen naar de FOD Buitenlandse Zaken. Deze dienst kan een beroep doen op zijn netwerk van ambassades en consulaten om het contact met het kind en de ontvoerende ouder te herstellen.

 

Waarnaar streeft Child Focus?

  • Bemiddeling moet gepromoot worden als oplossing bij internationale kinderontvoering. De financiële nadelen om bemiddeling te kiezen in plaats van een gerechtelijke procedure, moeten worden weggewerkt.
  • Een eigen vertegenwoordiger voor de achtergebleven ouder in België om de terugkeer van zijn kind te verzoeken. Zo kan het Openbaar Ministerie de belangen van het betrokken kind dienen.
  • Er is dringend nood aan een betere organisatie van de terugkeer van ontvoerde kinderen, met oog voor de noden van de betrokken kinderen. Kinderen moeten systematisch onmiddellijk na hun terugkeer psychologisch ondersteund worden om hun leven opnieuw op te bouwen.

 

Onderzoek

De laatste jaren was Child Focus actief betrokken in verschillende onderzoeksprojecten rond het welzijn en de stem van het kind in een internationale kinderontvoering.

  • Een psychologisch onderzoek naar specifieke omstandigheden van een internationale kinderontvoering die het welzijn van kinderen beïnvloeden. De studie bestaat uit:
    • een kwantitatief onderzoek (vergelijking van betrokken kinderen en omstandigheden van de ontvoering) en
    • Een kwalitatief onderzoek (semi-gestructureerde diepte-interviews met kinderen).
  • Een onderzoek naar de stem van het kind in kinderontvoeringsprocedures. Er werd nagegaan op welke manier het belang van het kind in overweging wordt genomen in kinderontvoeringsdossiers, in welke gevallen kinderen de kans krijgen gehoord te worden, en op welke manier hun input in beschouwing wordt genomen in de finale beslissing.

Bekijk hier de onderzoeksresultaten en hier een samenvatting.

 

Meer info

Ontdek de preventiegids internationale kinderontvoering in België. Deze gids wil handvaten aanreiken aan professionelen om het risico op internationale kinderontvoering vroeg te detecteren en op zoek te gaan naar de gepaste maatregelen om een ongeoorloofd vertrek te voorkomen. Ontdek deze hier.