Online veiligheid in het buitengewoon onderwijs

Sommige mensen of groepen in de samenleving kunnen minder gemakkelijk aan boord van de digitale trein:

  • Ze hebben weinig tot geen toegang tot de digitale media.
  • Ze worden in hun omgeving vaak met een ontwijkende of negatieve houding tegenover dit type media geconfronteerd.
  • Ze hebben een gebrek aan kennis over het onderwerp.

Dit zijn allemaal elementen die hen het recht op een volwaardige deelname aan de (digitale) maatschappij ontzeggen.

Child Focus hecht veel belang aan het concept inclusie. De Stichting ijvert om alle kinderen, in naam van hun rechten, te laten deelnemen aan de digitale maatschappij, zonder uitsluiting om gelijk welke reden. Dat betekent ook dat elk kind uniek is. Child Focus is geen voorstander van “one size fits all” maar plaatst liever de doorlopende verkenning van de verschillende mogelijkheden centraal in haar (preventie)werk.

We helpen je graag om aanpakmogelijkheden van uitdagingen te verkennen waarmee jij en jouw organisatie te maken krijgen op het vlak van de online veiligheid van kwetsbare minderjarigen.

Iedereen digitaal

Sommige leden van de samenleving, zoals kinderen met een handicap, op de vlucht, in armoede of die in een instelling opgroeien, worden als kwetsbaarder dan anderen beschouwd. Er is weinig onderzoek naar hun gebruik en bezit van digitale media.

Korte studies en veel terreinwerk hebben aangetoond dat digitale media machtige tools kunnen zijn. Voor bijvoorbeeld jongeren met een autismespectrumstoornis kunnen digitale media zorgen voor een betere levenskwaliteit. Daar waar ze moeite hebben met sociale interacties, kunnen online tools een bijzonder krachtig instrument zijn om barrières op te heffen en communicatie te ondersteunen.

Toch lijken de offline meest kwetsbare jongeren ook online het meest aan risico’s blootgesteld. Zo zijn mensen met een handicap vaker het slachtoffer van cyberpesten en van misgelopen sexting (Nijs & Drooghmans, 2019).

Die kwetsbare jongeren moeten online begeleid worden. We zijn hen dat recht verschuldigd.

Het is belangrijk dat je met kinderen over verschillende tools voor een leuk en veilig gebruik praat.

Vertrouwenspersoon

Ga na hoe elke jongere in jouw organisatie een vertrouwenspersoon kan hebben. Het is essentieel dat elke jongere in zijn omgeving een vertrouwenspersoon heeft.

Moedig jongeren aan om met die vertrouwenspersoon te praten wanneer ze zich ongemakkelijk voelen met iemand of met een situatie die zich heeft voorgedaan of zich nu voordoet. Vertel de jongere dat hij zich misschien schaamt, dat het een moeilijke stap is om te zetten, maar dat het echt een opluchting is als je iemand vertrouwt.

Vertel dat je begrijpt dat het moeilijk kan zijn om die ervaringen met jou als animator te delen. Leg uit dat er organisaties bestaan die naar kinderen luisteren. Zo kunnen ze Child Focus, dag en nacht op het nummer 116 000 bereiken.

Belangrijk: “praten” kan op verschillende manieren. Niet alleen mondeling maar ook visueel, door een “vertrouwensruimte” te scheppen en jongeren verschillende mogelijkheden aan te bieden om hun verhaal te vertellen.

 

STAR

Voor jongeren met een autismespectrumstoornis gaat het internet gepaard met een betere levenskwaliteit. Daar waar ze moeite hebben met sociale interacties, kunnen online tools een bijzonder krachtig instrument zijn om barrières op te heffen en communicatie te ondersteunen. Anderzijds blijken deze jongeren echter kwetsbaarder voor online risico’s omdat zij vaker een beperkte sociale finesse en intuïtief aanvoelen hebben en hier online voortdurend beroep wordt op gedaan.


STAR is een online pedagogische tool die professionals, zowel in het buitengewoon als inclusief onderwijs, wil versterken in hun rol als digitale begeleider bij jongeren tussen 10 en 14 jaar met een autismespectrumstoornis. STAR is zowel geschikt voor gebruik in groep als voor een individuele begeleiding.

Doel: praten over verschillende onderwerpen, zoals

  • Privacy-instellingen
  • Online en offline vrienden
  • Challenges
  • Sexting

De bijgevoegde pedagogische fiches bevatten diepere vragen en tips voor het geheel van de module.

Als begeleider kan je een account aanmaken op www.childfocus-star.be dat aan het account van de jongere(n) wordt gekoppeld. De jongeren kunnen een account aanmaken op www.childfocus-star.be/ga.

Meer info of vragen: training@childfocus.org

iRespect

iRespect is een pedagogische tool voor jongeren van 10 tot 14 jaar over de bescherming van online privacy. Deze gratis tool is voor professionals zowel uit het inclusieve als gespecialiseerde onderwijs. iRespect is zowel geschikt voor gebruik in groep als voor een individuele begeleiding.

Het pakket bestaat uit 10 preventiefilms die elk een ander aspect van de privacy behandelen. Bij elke video hoort een pedagogische fiche met diepere vragen, om je door de tool te leiden.

Ontdek hier de tool.

Meer info of vragen: training@childfocus.org