Child Focus en Payoke bundelen hun krachten met de ondertekening van een samenwerkingsprotocol, met als doel minderjarige slachtoffers van seksuele uitbuiting beter te detecteren, te begeleiden en te beschermen. Deze samenwerking stelt de noden van jonge slachtoffers centraal en zorgt voor een efficiëntere doorverwijzing en een betere coördinatie tussen beide diensten. Concreet maken beide organisaties afspraken over vaste aanspreekpunten, snelle afstemming bij urgente dossiers en een warme doorverwijzing, zodat minderjarige slachtoffers sneller bij de juiste hulp terechtkomen en niet telkens hun verhaal opnieuw moeten vertellen.

In 2025 opende Child Focus 151 nieuwe dossiers van seksuele uitbuiting van minderjarigen in de  prostitutie, een stijging van 60% tegenover 2024. 60% van deze slachtoffers was jonger dan 16 jaar. Payoke ontving vorig jaar 155 meldingen van potentiële slachtoffers van mensenhandel, inclusief seksuele uitbuiting. Dit is het hoogste aantal meldingen dat de organisatie ooit heeft ontvangen en bevatte aanmeldingen van potentiële slachtoffers mensenhandel zo jong als 12 jaar. Hoewel de cijfers van Child Focus en Payoke verschillende registraties en doelgroepen betreffen, wijzen ze samen op een duidelijke toename in de complexiteit en zichtbaarheid van seksuele uitbuiting en mensenhandel bij minderjarigen in België.

Twee organisaties met aanvullende expertises

Bij seksuele uitbuiting van minderjarigen in de prostitutie wordt een minderjarige aangezet om een seksuele handeling uit te voeren in ruil voor een tegenprestatie, van welke aard ook (geld, cadeautjes, onderdak ...). We spreken in deze gevallen altijd van seksuele uitbuiting, want de wet bepaalt dat een minderjarige nooit kan toestemmen met een seksuele handeling in ruil voor iets anders, zeker niet onder dwang. Bij minderjarigen staat bescherming dan ook altijd centraal: zulke feiten zijn strafbaar, ook wanneer er sprake is van een tegenprestatie. Afhankelijk van de concrete feiten kan deze vorm van seksuele uitbuiting ook beschouwd worden als een vorm van mensenhandel. Er is pas sprake van mensenhandel als de dader bepaalde handelingen verricht met de bedoeling het slachtoffer uit te buiten en hier voordeel uit te halen.

Child Focus en Payoke werken vanuit complementaire expertise. Child Focus biedt psychosociale ondersteuning aan de naasten van slachtoffers van seksuele uitbuiting, helpt signalen op te vangen en zorgt voor een vlotte doorstroming van relevante informatie tussen de verschillende hulpdiensten, politie en justitie. De organisatie probeert er ook voor te zorgen dat de slachtoffers zelf een passende psychosociale opvolging krijgen. Daarvoor wordt vaak doorverwezen naar een gespecialiseerd centrum zoals Payoke. Payoke is één van de drie door de Belgische overheid erkende centra voor de begeleiding van slachtoffers van mensenhandel, waaronder minderjarigen, en biedt gespecialiseerde psychosociale en juridische begeleiding. Daarnaast ondersteunt Payoke ook professionals en voorzieningen via coaching en expertise-uitwisseling, zodat slachtoffers sneller en beter beschermd kunnen worden.

Versterking van de samenwerking

Vandaag versterken Child Focus en Payoke hun samenwerking via een protocol. Beide organisaties willen op die manier garanderen dat elke minderjarige die als slachtoffer of potentieel slachtoffer wordt geïdentificeerd, daadwerkelijk en zonder tijdsverlies toegang krijgt tot een coherente, snelle en gespecialiseerde opvang en begeleiding.

“Samen met Payoke willen we aan de alarmbel trekken: er is dringend nood aan een gezamenlijke, gecoördineerde en ambitieuze aanpak van dit gruwelijke fenomeen, waarbij alle sectoren betrokken moeten worden: jeugdhulp, justitie, gezondheid, politie, onderwijs, de sociale sector ... Seksuele uitbuiting van minderjarigen overstijgt institutionele grenzen en vereist dus ook sectoroverschrijdende, stabiele en duurzame antwoorden. En het is dringend, want we zien het fenomeen steeds groter en gewelddadiger worden.” Nel Broothaerts, Algemeen Directeur van Child Focus

Een overbelast systeem met schrijnende situaties

Seksuele uitbuiting van minderjarigen neemt vandaag uiterst diverse en complexe vormen aan, waarbij jongeren die uitgebuit worden in de prostitutie, soms zelf gedwongen worden om andere jongeren te ronselen. De manieren van rekrutering en controle worden steeds gewelddadiger en dwingender, met een combinatie van fysieke en psychologische dwang, vernedering, druk en de ontwikkeling van een afhankelijkheid van middelen (alcohol, drugs …). De rol van sociale media valt in deze problematiek niet te onderschatten, zo wordt er enerzijds digitaal geronseld maar anderzijds ook druk uitgeoefend op reeds geworven slachtoffers via sextortion (seksuele afpersing).

Jonge slachtoffers kennen vaak bijzonder complexe trajecten. Ze ervaren vaak een combinatie van trauma’s, herhaaldelijk geweld, middelengebruik en gebroken relaties met hun omgeving.. Dit maakt hen extra kwetsbaar voor beïnvloeding, afhankelijkheid en controle door uitbuiters. In een al versnipperd hulpverleningssysteem maken deze meervoudige problemen de opvang en begeleiding bijzonder ingewikkeld. Zowel eerstelijnsdiensten als gespecialiseerde structuren, die al zwaar overbelast zijn, hebben moeite om een coherente en continue begeleiding te bieden. Dit, in combinatie met onvoldoende coördinatie, zorgt ervoor dat sommige jongeren onvoldoende beschermd worden.

Naast de directe psychosociale en juridische ondersteuning aan slachtoffers, zet Payoke daarom ook in op coaching en contextondersteuning voor teams en voorzieningen die met (potentiële) slachtoffers werken.

“Payoke zet gespecialiseerde expertise in waar de nood het hoogst is: bij de jongere zelf én in de bestaande context, zoals een leefgroep of voorziening. Door sneller af te stemmen met Child Focus en teams gericht te ondersteunen, kunnen we slachtoffers sneller beschermen en de begeleiding stabieler maken. Dat maakt een concreet verschil op het terrein. Maar zolang de gespecialiseerde jongerenwerking van Payoke met tijdelijke projectmiddelen moet werken, blijft die bescherming fragiel.” Inge Saris, Directeur van Payoke.

*Payoke is een organisatie die instaat voor de begeleiding van slachtoffers van mensenhandel en seksuele uitbuiting in de prostitutie https://www.payoke.be/

***

Perscontacten:

• Child Focus: Selyna Ayuso Ferrandiz - Public Relations Manager 0473/81.17.82 selyna.ayusoferrandiz@childfocus.org
• Payoke: Wieke van der Kroef – Woordvoerder 0472/ 38.03.64 wieke.vanderkroef@payoke.be